|   EN

W dniu 27.05.2017 po raz czwarty odbyły się naukowo-badawcze warsztaty z udziałem studentów  Akademii im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim i Christian – Albrechts - Universität zu Kiel pod opieką dr Małgorzaty Czabańskiej - Rosady i doc. Barbary von Campe. Tym razem miejscem naszych badań był Międzyrzecz i ziemia międzyrzecka. Tematem przewodnim była analiza historycznego krajobrazu kulturowego.

Zadanie, jakie zostało postawione studentom, polegało na rozpoznaniu na podstawie obserwacji i opisów różnic, interferencji, paraleli i pęknięć, które to unaoczniają złożoność społecznych kontekstów na tym obszarze pogranicza. Zróżnicowana analiza porządków przestrzennych i związane z nią dyskursy jak i praktyki umożliwiają bowiem pojęciową reprodukcję koegzystencji i następstw, przenikania przestrzeni, czasu i działania. Pojęcie „przestrzeń” odzwierciedla tym samym w ujęciu analitycznym szerokie heurystyczne spektrum i różnorodność możliwości badawczych.

Wstęp do warsztatów stanowił wykład dr M. Czabańskiej - Rosady na temat wielokulturowego oblicza ziemi międzyrzeckiej w ujęciu historycznym, co spotkało się z ożywionym zainteresowaniem uczestników. Następnie z regionalistą panem Wojciechem Derwichem, wspaniałym gawędziarzem i znawcą regionu,  zwiedziliśmy wystawę „Niemcy i inni mieszkańcy Międzyrzecza” prezentowaną w Muzeum Ziemi Międzyrzeckiej im. Alfa Kowalskiego. Dyrekcja międzyrzeckiego muzeum przekazała uczestnikom warsztatów dwujęzyczne katalogi omawiające tę szczególną wystawę. Później z panem Derwichem zwiedziliśmy Międzyrzecz, na dłużej zatrzymując się w kościele św. Wojciecha, który niegdyś był świątynią ewangelicką i wzniesiony został według projektu Karla Friedricha Schinkla. Najwięcej emocji wzbudziła wizyta w dawnej synagodze. Dr Czabańska - Rosada po raz pierwszy w życiu  prowadziła wykład w … chińskim markecie. Późno klasycystyczna synagoga międzyrzecka, zbudowana w latach 1825-1827, została przez gminę żydowską w Szczecinie sprzedana na początku XXI wieku prywatnemu przedsiębiorcy i dziś mieści się w niej potężny sklep z wyrobami „Made in China”. Warto tam jednak zajrzeć, aby zobaczyć zakonserwowane i wyeksponowane obramowanie Aron-ha-kodesz, będące szafą ołtarzową do przechowywania Tory.

Wczesnym popołudniem udaliśmy się następnie do Kaławy, aby eksplorować bunkry Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego. Pan Czesław Staszyński w niezwykle emocjonujący sposób wprowadził nas w historię umocnień na pograniczu polsko-niemieckim. Potem zeszliśmy 40 metrów pod ziemię, by przejść korytarzami pancerwerków 715, 716 i 717. Na zewnątrz pożegnaliśmy 30-stopniowy upał i zanurzyliśmy się w chłodne i wilgotne podziemia. Raz po raz nad naszymi głowami przelatywały nietoperze, które w MRU mają jedną z największych w Europie noclegowni. Wielokilometrowy spacer z naszym genialnym przewodnikiem stanowił clou warsztatów. Po wyjściu na powierzchnię dojechaliśmy 70-letnią sowiecką amfibią do parkingu. Tam zrobiliśmy sobie pamiątkowe zdjęcie. Przez cały dzień naszych wspólnych warsztatów towarzyszył nam z kamerą niemiecki reżyser, który z sobotniego materiału w najbliższym czasie zmontuje film dokumentalny.

Studenci zabrali ze sobą, na swoje macierzyste uczelnie, wiele wrażeń, impulsów i zdobytej wiedzy. Niebawem spotkamy się ponownie w Akademie Sankelmark w Szlezwiku Holsztynie na sympozjum naukowym, gdzie studenci będą mieli możliwość podzielenia się wynikami swoich naukowych peregrynacji po polsko-niemieckim pograniczu.

dr Małgorzata Czabańska - Rosada

Pobierz plik (Krajobraz kulturowy jako miejsce nauki na przykładzie (1).pdf) Fotorelacja

Back to top