Pracownie

Kierownik pracowni: prof. AJP  dr hab. Lechowsław Jocz

Okolice Gorzowa Wielkopolskiego leżały niegdyś w pobliżu granic lub wręcz na styku czterech wielkich zachodniosłowiańskich zespołów dialektalnych:  polskiego, łużyckiego, połabskiego i pomorskiego. Badania prowadzone w ramach pracowni skupiają się na tych właśnie obszarach dialektalnych, w głównej mierze na współczesnych gwarach kaszubskich, zachodnio- i  północnowielkopolskich oraz łużyckich.
Podstawowymi celami naukowymi pracowni są:

1. Badania terenowe na obszarze gwar kaszubskich, zachodnio- i północnowielkopolskich oraz łużyckich połączone z tworzeniem dźwiękowych korpusów gwarowych;
2. Badania fonetyczne (w tym akustyczno-fonetyczne) i fonologiczne na podstawie ww. korpusów dźwiękowych;
3. Badania nad wymarłymi gwarami okolic Gorzowa Wielkopolskiego w kontekście sąsiednich zespołów dialektalnych.

 W dalszej perspektywie celem pracowni jest wytworzenie ośrodka badań fonetycznych i dialektologicznych w Akademii.

Badania o charakterze synchronicznym prowadzone w pracowni zakładają współpracę z ośrodkami naukowymi krajowymi (Uniwersytet Gdański, Instytut Kaszubski) i zagranicznymi (Instytut Łużycki, Instytut Historii Ludzkości im. Maksa Plancka w Jenie).

Badania diachroniczne zakładają współpracę interdyscyplinarną (m.in. z historykami).

Celem dydaktycznym jest w miarę możliwości organizacyjnych prowadzenie specjalistycznych zajęć z zakresu fonetyki (w tym fonetyki akustycznej), fonologii, dialektologii polskiej i słowiańskiej, sorabistyki i kaszubistyki lub włączenie elementów tych dziedzin do zajęć o charakterze ogólnym.

Kierownik pracowni: prof. AJP dr Andrzej Kuciński

Współpracownicy:  prof. AJP dr  hab. Magdalena Byczkowska, dr Małgorzata Chojnacka, prof. AJP dr hab.  Krzysztof Czyrka, dr Anna Kaczmarek, prof. AJP dr Małgorzata Trocka, dr Przemysław Szczuciński, dr Agnieszka Szuszakiewicz – Idziaszek

Pracownia Analiz Gospodarczych funkcjonująca w ramach Akademickiego Centrum Badań Euroregionalnych Akademii im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim obejmuje swym zakresem szerokie spektrum zagadnień ekonomicznych mających na celu lepsze zrozumienie procesów zachodzących w gospodarce. Celem badań jest ocena stanu oraz analiza zjawisk i procesów ekonomicznych zachodzących w gospodarce, a także regionie.

        Działalność badawcza Pracowni Analiz Gospodarczych koncentruje się wokół następujących zagadnień:

• analiza wpływu specjalnych stref ekonomicznych na poziom rozwojuspołeczno-gospodarczego regionu,
• analiza rynku pracy i polityki zatrudnienia,
• analiza finansowych aspektów rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw,
• uwarunkowania społeczno-ekonomiczne rozwoju przedsiębiorczości,
• bezpośrednie inwestycje zagraniczne i ich wpływ na regionalny rynek pracy,
• analizie kosztów w procesie podejmowania decyzji,
• analizie sektora bankowego.

 Kierownik pracowni:  prof. AJP dr hab.  Katarzyna Taborska

Członkowie: prof AJP. dr hab. Dariusz Aleksander Rymar, prof. AJP dr hab.  Arkadiusz Kalin,dr Małgorzata Czabańska-Rosada, dr hab. Igor Panasiuk

Cele Pracowni:

• wieloaspektowe badania literackich, czasopiśmienniczych i dokumentalnych artefaktów powstałych na obszarach pogranicza;
• stworzenie innowacyjnego warsztatu badawczego wynikającego ze specyfiki badań kultury pogranicza;
• stworzenie innowacyjnego warsztatu akademickiej metodyki literatury pogranicza;
• skoordynowanie działań i zintegrowanie środowiska badaczy, zajmujących się piśmiennictwem pogranicza;
• realizowanie projektów badawczych także we współpracy z innymi polskimi oraz zagranicznymi ośrodkami naukowymi;
• planowanie i organizacja spotkań tematycznych, sesji oraz konferencji naukowych;
• przygotowywanie wniosków grantowych i ich realizacja.

Planowane i realizowane prace badawcze:

• analiza polskich i niemieckich materiałów literackich, prasowych, dokumentów w kontekstach historycznym, politycznym, psychologiczno-społecznym, literaturoznawczym, kulturowym;
• badanie różnorodnych aspektów problematyki tożsamościowej występujących w piśmiennictwie polsko- i niemieckojęzycznym;
• badania nad przekazem literackim jako ekspresją tożsamości indywidualnej kultury pogranicza w porównaniu z tożsamością społeczną pogranicza i jej zbiorowymi wyobrażeniami oraz kształtowaniem się stereotypów kulturowych;   
• badanie piśmienniczej historii dekompozycji i destrukturalizacji procesów kultury pogranicza;
• analiza dziedzictwa kulturowego Marchii Granicznej Poznańsko-Zachodniopruskiej (Grenzmark Posen-Westpreußen);
• analiza genezy polskiej literatury na nowym pograniczu gorzowskim od 1945;
• analiza koncepcji pamięci kulturowej, pamięci miejsca;
• analiza koncepcji małej ojczyzny i Heimatu (także w ujęciu komparatystycznym);
• badanie „styków” kulturowych i relacji polsko-niemieckich w piśmiennictwie pogranicza;
• badania nad heterogenicznością literatury i prasy pogranicza w kontekście procesów centralizacyjnych oraz unifikacyjnych;
• badanie piśmienniczej historii rekompozycji procesów kultury pogranicza w kontekście ekspansji czynników centralizacyjnych oraz globalizacyjnych;
• badania nad zachodnio- i wschodnioeuropejską recepcją kultury polskiego pogranicza;
• badania nad procesami translacji międzykulturowej;
• badania nad genezą i odradzeniem się kultur pogranicza;
• systemowa wymiana doświadczeń badawczych w trakcie polskich i zagranicznych konferencji i sesji naukowych;
• stałe podnoszenie kwalifikacji m.in. w ramach grantowych wyjazdów studyjnych.
• opracowanie programu interkulturowego przedmiotu  prowadzonego przez członków Pracowni Badań nad Literaturą  i Czasopiśmiennictwem.

Kierownik pracowni: prof. AJP dr hab Piotr Krzyżanowski

Współpracownicy: prof. AJP dr Joanna Lubimow, dr Łukasz Budzyński, dr Bogna Wach

Po drugiej wojnie światowej na terenie Zachodniej Polski spotkały się różne grupy kulturowe, nastąpiło swoiste skrzyżowanie kultur.  Mimo prowadzonej przez władze państwowe w okresie PRL polityki asymilacji w ramach budowania państwa jednonarodowego, grupy te próbowały  ocalić swoją tożsamość kulturową. Niestety część z nich na skutek prowadzonej ówczesnej polityki państwa uległa asymilacji, a dzieje mniejszości stały się historią walki o przetrwanie i zachowanie tożsamości pojedynczych rodzin. 

Przemiany polityczne w Polsce  w 1989 roku zapoczątkowały nowy rozdział w historii mniejszości narodowych i etnicznych. Pomimo, iż Polska uważana jest za jeden z najbardziej homogenicznych (jednolitych pod względem narodowościowym) krajów europejskich gdyż wszystkie mniejszości to zaledwie 1 %  całej populacji, to należy pamiętać, że jest ich aż trzynaście. Paradoksalnie jest to jeden z największych wskaźników w Europie. Zjawisko to nie może dziwić, jeżeli uświadomimy sobie, że jesteśmy spadkobiercami wieloetnicznej II Rzeczpospolitej. Bardzo istotne jest przekazanie wiedzy o ludziach, którzy będąc obywatelami polskimi wskazują na swoją odmienność od polskich sąsiadów, tożsamość kulturową i obyczaje, a także wyznawaną religię. Jeśli nawet tożsamość ta uległa zatarciu na skutek asymilacji, należy przybliżyć ślady, które pozostały po członkach zamieszkałych na krańcach zachodnich naszego kraju.

Ziemie Zachodnie  są związane z obecnością przede wszystkim   Niemców , Żydów, Ukraińców, Łemków  i Tatarów. Początki działalności społeczno-religijnej Tatarów na Ziemiach Zachodnich po drugiej wojnie światowej wiążą się przede wszystkim z Trzcianką i Gorzowem Wielkopolskim. Grupa Tatarów polskich, która zamieszkała w Gorzowie Wielkopolskim kontynuowała tradycje byłej gminy z Nowogródka. Gmina gorzowska działała prężnie i była przez pewien czas największą gminą muzułmańską w Polsce.  W krajobraz kulturowy Gorzowa Wielkopolskiego  wpisali się również  Romowie.  To tutaj mieszkała i pisała swoje wiersze cygańska poetka Bronisława Wajs Papusza. Także z tym miastem związał swoje losy Edward Dębicki, cygański poeta i kompozytor, twórca Cygańskiego Teatru Muzycznego Terno. Od 1989 roku w Gorzowie Wielkopolskim odbywają się Międzynarodowe Spotkania Zespołów Cygańskich Romane Dyvesa.  Także w Gorzowie Wielkopolskim i okolicznych miejscowościach znajdują się skupiska mniejszości ukraińskiej i Łemków. Ludność ta została w 1947 przymusowo przesiedlona z terenów południowo-wschodniej Polski w ramach akcji Wisła. Celem władz komunistycznych było osiedlenie w rozproszeniu przesiedlonych mniejszości na Ziemiach Zachodnich. Pomimo represji, Ukraińcy i Łemkowie zachowali swoją tożsamość kulturową.

W naszych badaniach chcielibyśmy wykazać wyjątkowość Ziem Zachodnich pod względem etnicznym i narodowościowym.  Zamierzamy dokumentować dzieje wymienionych grup kulturowych. Podejmiemy badania w ramach analiz socjologicznych i prawnych w kontekście ochrony praw mniejszości narodowych i etnicznych. W ramach analiz zamierzamy zrekonstruować obraz różnych grup kulturowych istniejących do dzisiaj, jak również takich, których dzisiaj już nie ma. Przykładem są niemieccy Żydzi, o których obecności na tych terenach świadczą chociażby kirkuty lub pozostałości macew. Ślady świadczące o dawnej obecności mniejszości żydowskiej   znajdują się między innymi w Gorzowie Wielkopolskim, Bledzewie, Skwierzynie, Słubicach, Międzyrzeczu, Sulęcinie i Witnicy. Podejmując pracę badawczą zamierzamy współpracować z organami administracji publicznej oraz organizacjami mniejszości narodowych i etnicznych. Zamierzamy organizować wspólnie konferencje i seminaria naukowe oraz spotkania dla studentów z przedstawicielami poszczególnych mniejszości. 

Istotne są dla nas także kwestie związane z polsko-niemieckim obszarem granicznym. W związku z tym podejmując prace badawcze dotyczące sytuacji społeczno-prawnej mniejszości narodowych i etnicznych na pograniczu polsko-niemieckim, zamierzamy nawiązać współpracę z partnerami z Niemiec.

Kierownik pracowni: prof. AJP dr hab.  Renata Nadobnik

Głównym celem Pracowni jest realizacja prac badawczych w zakresie leksykografii dwujęzycznej, leksykologii, glottodydaktyki, a także komunikacji interkulturowej oraz analizy tekstu (dialog, rozmówki polsko-niemieckie i niemiecko-polskie) w odniesieniu do polsko-niemieckiej pary językowej.

Ważnym aspektem podejmowanych działań jest ponadto popularyzacja języka niemieckiego i kultury krajów niemieckiego obszaru językowego wśród studentów oraz środowiska lokalnego.

Pracownia współpracuje z innymi polskimi i zagranicznymi ośrodkami dydaktyczno-naukowymi, w tym mi. in. z Uniwersytetem Szczecińskim oraz Pädagogische Hochschule w Wiedniu.

Kierownik pracowni: dr Jacek Jaśkiewicz
e-mail: jjaskiewicz@ajp.edu.pl

Generalnym celem Pracowni jest prowadzenie badań nad wybranymi aspektami polityki prawa w związku z polityką rozwoju Unii Europejskiej.

Szczegółowymi celami pracowni jest prowadzenie badań nad aspektami  dotyczącymi:

– genezy prawa polityki rozwoju,
– multimetryczności źródeł prawa polityki rozwoju,
– wielojęzyczności prawa polityki rozwoju, 
– hard law i soft law jako źródeł prawa polityki rozwoju,
– aksjologii i zasad prawa polityki rozwoju,
– relacji między polityką rozwoju UE a krajową polityką prawa,
– procedurami polityki rozwoju.

Obszar badań Pracowni obejmuje analizę politycznych, ekonomicznych i prawnych instrumentów polityki rozwoju UE w jej głównych sektorach: polityki spójności, polityki strukturalnej, polityki regionalnej, oraz polityki sąsiedztwa.

 Działania Pracowni obejmują również popularyzację wiedzy na temat genezy polityki prawa oraz jej twórcy – Leona Petrażyckiego, promocję ideałów petrażycjańskich oraz wkładu tego uczonego w światową i europejską naukę, w szczególności teorię prawa.  

 Pracownia współpracuje  z innymi polskimi i zagranicznymi ośrodkami dydaktyczno-naukowymi, stowarzyszeniami i jednostkami zajmującymi  tematami polityki prawa i polityki spójności, w tym między innymi, Polskim Towarzystwem Studiów Europejskich oraz Stowarzyszeniem Teorii i Polityki Prawa.

Realizowane i planowane przedsięwzięcia obejmują publikacje, konferencje naukowe, sympozja, debaty, wykładów dedykowanych, realizację naukowych grantów i kwerend oraz publikacje (szczegółowe informacje są dostępne pod podanym wyżej identyfikatorem ORCID).

Kierownik pracowni:  prof. AJP  dr hab. Beata Orłowska.
Współpracownicy: mgr Sławomir Szenwald, mgr Magdalena Łątkowska, mgr Klaudia Makasów, mgr Joanna Rosińska-Kusz

        Funkcjonująca w ramach Akademickiego  Centrum Badań Euroregionalnych Akademii im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wlkp. Pracownia obejmuje swoim zakresem badania dzieci i młodzieży pochodzącej z mniejszości narodowych i etnicznych zamieszkujących Ziemię Lubuską.

        W obszarze zainteresowań badawczych znajdują się m.in. zagadnienia związane z:

• kształceniem dzieci z grup mniejszościowych
• rozwojem idei edukacji międzykulturowej na pograniczu polsko – niemieckim
• kształceniem nauczycieli w kontekście edukacji regionalnej i europejskiej (studia podyplomowe z tego zakresu)
• badaniem tożsamości mniejszości i obszarów w których podtrzymywana jest ta tożsamość wśród najmłodszych przedstawicieli.

       Drugim obszarem zainteresowań pracowni jest nawiązanie szerokiej współpracy w ramach przygranicza polsko – niemieckiego.  Podjęcie działań i realizacja różnych projektów z partnerami z Niemiec, w tym z Fundacją Stiftung Schloss Trebnitz, HL Cottbus i innymi.

       W realizacji przedsięwzięć badawczych pracownia współpracuje z Euroregionem Pro Europa Viadrina, Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Związkiem Ukraińców w Polsce, Ukraińskim Towarzystwem Historycznym w Polsce i innymi instytucjami, których obszarem działania są mniejszości narodowe i etniczne.